Sữa công thức hâm 40 độ để được bao lâu?

Việc sử dụng lại phần sữa còn thừa để tiết kiệm tưởng chừng là một giải pháp hợp lý, nhưng dưới góc độ dinh dưỡng và sức khỏe, điều này lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ mà không phải ai cũng biết.

Thực tế, sữa công thức một khi đã pha và hâm nóng, nếu để lâu sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi và phát triển, dễ khiến bé yêu gặp các vấn đề về tiêu hóa, rối loạn đường ruột, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dinh dưỡng. Vậy, sữa công thức hâm 40 độ để được bao lâu thì sẽ đảm bảo an toàn? Và làm thế nào để bảo quản sữa đúng cách, giữ trọn vẹn giá trị dinh dưỡng cho con yêu?

Việc pha và bảo quản sữa công thức đúng cách là vô cùng quan trọng để đảm bảo an toàn và sức khỏe cho bé. Nhiều bậc phụ huynh thường băn khoăn, không biết là “sữa công thức hâm 40 độ để được bao lâu?”. Thông thường sẽ có 2 trường hợp:

Đầu tiên, khi bố mẹ pha sữa và muốn để dành cho bé uống vào cữ sau thì theo khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (Centers for Disease Control and Prevention), bố mẹ không cần phải hâm nóng lại sữa công thức [1]. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng của sữa thì bố mẹ cần phải bảo quản sữa công thức đã pha trong tủ lạnh và sử dụng trong vòng 24 giờ, tính kể từ khi thời điểm pha sữa [2].

Thứ hai, bố mẹ cần lưu ý rằng, sữa công thức sau khi pha xong cũng chỉ nên sử dụng trong vòng 1 giờ đồng hồ kể từ khi bắt đầu cho bé bú hoặc tối đa là trong vòng 2 giờ sau khi pha. Nguyên nhân là vì sữa khi được tiếp xúc với nước bọt của bé sẽ làm lượng vi khuẩn tăng lên nhanh chóng. Lúc này, sữa công thức sẽ không còn đảm bảo an toàn cho bé yêu nữa [2]. Vì vậy, để đảm bảo an toàn, tốt nhất là mẹ nên pha một lượng sữa vừa đủ cho bé uống một lần và nếu bé không uống hết, hãy đổ bỏ phần sữa thừa thay vì cố gắng bảo quản và hâm nóng để sử dụng sau.

>> Tham khảo thêm:

+ Sữa công thức mở nắp để được bao lâu?

+ Có nên pha chung sữa mẹ với sữa công thức hay không?

+ Sữa công thức pha xong để được bao lâu là an toàn?

Thực tế không ít bố mẹ có thói quen hâm đi hâm lại phần sữa còn thừa cho con mà không biết rằng điều này sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng đến sức khỏe của bé yêu. Sau đây là những lý do quan trọng vì sao bố mẹ không nên hâm nóng sữa quá nhiều lần:

Các thành phần thiết yếu trong sữa công thức như BB-12 và Nucleotides đều đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sức đề kháng và phát triển hệ miễn dịch cho trẻ. Tuy nhiên, những thành phần này có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu sữa không được bảo quản đúng cách [3] [4].

Một trong những lỗi sai phổ biến mà các bố mẹ thường mắc phải là hâm lại sữa nhiều lần hoặc hâm sữa với nhiệt độ quá cao. Theo một nghiên cứu từ Infant Nutrition Council (INC), việc pha sữa ở nhiệt độ trên 70°C có thể làm giảm đáng kể hàm lượng các loại vitamin “nhạy cảm” với nhiệt độ như vitamin C và một số vitamin nhóm B [5]. Hệ quả là dù bé có uống hết bình sữa đi chăng nữa, thì lượng dưỡng chất mà bé nhận được cũng không còn đảm bảo như khi pha đúng hướng dẫn sử dụng và bảo quản đúng cách.

Khi sữa công thức đã được hâm nóng và bé đã bắt đầu bú, nước bọt của bé sẽ đi vào bình sữa. Môi trường ấm áp của sữa chính là điều kiện lý tưởng cho các vi khuẩn từ nước bọt sinh sôi và phát triển nhanh chóng. Theo khuyến cáo từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), sau khi cho bé bú, mẹ hãy đổ bỏ phần sữa còn thừa vì nó đã chứa nước bọt của bé, điều này có thể khiến vi khuẩn phát triển [2].

Một số loại vi khuẩn nguy hiểm như Cronobacter sakazakii có thể gây ra các bệnh nhiễm trùng nặng và viêm màng não, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ sinh non và trẻ có hệ miễn dịch yếu [6].

>> Xem thêm:

+ Cách nhận biết trẻ hợp sữa công thức và các lưu ý khi pha sữa

+ Dấu hiệu trẻ không hợp sữa công thức có thể nhận biết ngay

+ Trẻ uống sữa công thức đi ngoài màu xanh rêu có sao không?

Bình sữa, và các dụng cụ đi kèm nếu không được rửa sạch sẽ có thể là nơi tích tụ vi khuẩn. Mỗi lần hâm nóng và để nguội, vi khuẩn trong không khí hoặc từ tay người pha sữa có thể xâm nhập vào bình, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn sữa [7].

Sữa công thức khi được làm nóng đi làm nóng lại, sẽ làm biến đổi cấu trúc phân tử protein và chất béo. Quá trình này có thể tạo ra một số hợp chất mới làm thay đổi mùi vị ban đầu của sữa. Mùi vị của sữa lúc này có thể không còn thơm ngon như ban đầu [8].

>> Đọc thêm:

+ Cách xử lý khi trẻ sơ sinh quấy khóc đêm hiệu quả

+ Nguyên nhân trẻ 2 tuổi quấy khóc đêm và cách khắc phục

+ Trẻ 2 tuổi hay bị nôn trớ ba mẹ phải xử lý như thế nào?

Vào những ngày hè, khi nhiệt độ phòng cao (trên 25-30°C), vi khuẩn sẽ sinh sôi rất nhanh, làm cho sữa sau khi hâm nóng dễ bị hỏng hoặc thay đổi mùi vị chỉ sau một thời gian ngắn. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyến cáo rằng, sữa công thức đã pha chỉ nên được dùng trong vòng 2 giờ nếu để ở nhiệt độ phòng và trong vòng 1 giờ kể từ khi cho bé bú. Nếu sữa đã pha nhưng chưa sử dụng ngay thì bố mẹ cũng cần cất ngay vào tủ lạnh và sử dụng trong vòng 24 giờ [2].

Việc vệ sinh, tiệt trùng bình sữa và các dụng cụ pha sữa khác trước khi sử dụng là bước đầu tiên để ngăn ngừa nhiễm khuẩn. Khi lựa chọn bình sữa, bố mẹ cần ưu tiên những sản phẩm được làm từ chất liệu cao cấp, không chứa BPA [9] và các chất độc hại, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sức khỏe của trẻ. Đồng thời, việc bảo quản cũng cần được chú trọng. Sau khi đã vệ sinh và tiệt trùng, bình sữa nên được cất giữ ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và bụi bẩn.

Pha sữa đúng cách không chỉ là pha đúng tỷ lệ mà còn phải pha đúng thời điểm. Bố mẹ tuyệt đối không nên pha sẵn sữa công thức để dùng cả ngày, bởi càng để lâu, nguy cơ vi khuẩn sinh sôi càng cao [10], đồng thời các chất dinh dưỡng thiết yếu trong sữa như HMOs, Nucleotide, BB-12… cũng bị hao hụt. Vì vậy, cách tốt nhất là bố mẹ nên pha theo hướng dẫn sử dụng của nhãn hàng được in trên nhãn sản phẩm.

>> Đọc thêm:

+ Nhận biết dấu hiệu trẻ bị dị ứng sữa công thức và hướng xử lý

+ Trẻ quấy khóc không rõ nguyên nhân thì nên làm gì?

+ Khi nào là thời điểm tối ưu để bổ sung DHA cho bé?

Một chiếc máy hâm sữa chất lượng tốt, có khả năng điều chỉnh nhiệt độ chính xác, sẽ giúp sữa được làm ấm đều, tránh tình trạng quá nóng làm biến đổi các dưỡng chất trong sữa. Đồng thời, bố mẹ hãy luôn lưu ý kiểm tra nhiệt độ của sữa công thức trước khi cho bé bú bằng cách nhỏ vài giọt lên cổ tay để đảm bảo an toàn khi cho con bú [7].

Để bảo vệ đầy đủ giá trị dinh dưỡng của sữa và đảm bảo an toàn tuyệt đối, bố mẹ có thể tham khảo những phương pháp hâm sữa được gợi ý dưới đây:

Thay vì những phương pháp thủ công, việc đầu tư một chiếc máy hâm sữa chuyên dụng là sự lựa chọn thông minh. Máy hâm sữa được thiết kế để làm nóng sữa một cách đều đặn và đảm bảo nhiệt độ chuẩn xác không chỉ giúp giữ lại trọn vẹn các dưỡng chất có trong sữa mà còn hạn chế nguy cơ gây bỏng cho bé.

Theo các chuyên gia của Michigan State University Extension, việc sử dụng máy hâm sữa sẽ giúp kiểm soát nhiệt độ một cách tốt nhất [11], đảm bảo sữa được làm ấm ở mức nhiệt độ lý tưởng, không quá nóng cũng không quá lạnh. Điều này không chỉ mang lại sự an toàn cho bé mà còn giúp bố mẹ tiết kiệm thời gian và công sức. Với máy hâm sữa, bố mẹ chỉ cần đặt bình sữa vào máy, nhấn nút và chờ đợi. Khi sữa đạt đến nhiệt độ mong muốn, máy sẽ tự động ngắt để đảm bảo an toàn.

Đây là phương pháp truyền thống, đơn giản mà an toàn nếu bố mẹ thực hiện đúng cách. Có hai lựa chọn phổ biến:

• Ngâm bình sữa trong bát nước ấm: Đặt bình sữa vào một cái bát hoặc chậu chứa nước ấm (không phải nước sôi) [12].
• Đặt bình dưới vòi nước ấm: Mở vòi nước ấm chảy nhẹ qua bình sữa. Đây cũng là một cách làm ấm sữa nhanh được nhiều bố mẹ áp dụng [12]

Sau khi hâm, bố mẹ nên lắc nhẹ bình sữa để nhiệt độ được phân bổ đều. Cuối cùng, hãy nhỏ vài giọt sữa lên cổ tay để thử, nếu thấy sữa ấm vừa phải, không quá nóng thì hãy cho bé uống.

Dưới đây là hai phương pháp hâm sữa công thức mà bố mẹ tuyệt đối không nên áp dụng:

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) của Hoa Kỳ, việc sử dụng lò vi sóng để hâm nóng sữa công thức là việc làm không được khuyến khích. Lý do chính là vì lò vi sóng làm nóng sữa không đều. Mặc dù bên ngoài bình sữa có thể vẫn mát, nhưng bên trong lại hình thành các “điểm nóng” (hot spots) với nhiệt độ rất cao, có thể gây bỏng miệng và thực quản non nớt của bé [1].

Bên cạnh đó, việc sử dụng lò vi sóng để hâm sữa còn làm biến đổi cấu trúc các dưỡng chất trong sữa, gây ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị dinh dưỡng của sữa [11]. Để con yêu được hưởng trọn vẹn những lợi ích từ sữa công thức, tốt nhất bố mẹ không nên sử dụng phương thức này để hâm sữa.

Việc tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa hoặc nhiệt độ cao không kiểm soát được có thể khiến sữa bị “cháy đáy” hoặc cô đặc, gây biến đổi các thành phần quan trọng như protein và chất béo, ảnh hưởng đến cả hương vị lẫn giá trị dinh dưỡng.

Hơn nữa, nếu bình sữa làm từ chất liệu không có khả năng chịu nhiệt tốt thì khi nhiệt độ tăng cao, bình sữa có thể bị biến dạng hoặc thậm chí giải phóng các hoá chất vào sữa, gây ra nhiều tác hại không mong muốn.

Thay vào đó, một phương pháp hâm sữa bằng bếp an toàn mà các chuyên gia dinh dưỡng và tổ chức y tế đều khuyến khích là sử dụng phương pháp cách thủy. Bố mẹ chỉ cần đặt bình sữa vào một bát nước ấm trên bếp, hoặc đơn giản hơn là đun nước nóng rồi đổ ra thau, sau đó đặt bình sữa vào. Cách này giúp sữa được hâm nóng từ từ và đều, tránh làm mất đi các dưỡng chất quý giá [13].

>> Đọc thêm:

+ Trẻ bị ọc sữa: Nguyên nhân và hướng xử lý phù hợp

+ Trẻ nôn trớ nhiều: Các dấu hiệu cảnh báo và hướng xử lý

+ Cách đổi sữa cho bé đúng cách, nhanh thích nghi

Để đảm bảo an toàn tối đa cho con yêu, bố mẹ hãy lưu ý những điểm sau:

Trong trường hợp sữa đã pha mà chưa sử dụng, bố mẹ chỉ có thể để sữa công thức ở bên ngoài tối đa là 2 giờ hoặc cất ngay vào tủ lạnh và sử dụng trong vòng 24 giờ. Còn nếu bé đã uống rồi thì bố mẹ hãy bỏ đi lượng sữa còn dư trong bình đi. Vì lúc này, nước bọt của bé đã có tiếp xúc với sữa bên trong, làm sữa dễ dàng bị nhiễm khuẩn [2].

Ngoài ra, bố mẹ cũng không nên giữ sữa trong bình giữ nhiệt hay các thiết bị làm ấm liên tục, vì môi trường nhiệt độ ấm nóng là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển, làm ảnh hưởng đến cả chất lượng và mùi vị sữa [14]. Đồng thời khi bảo quản, bố mẹ hãy luôn đậy kín bình sữa để ngăn ngừa vi khuẩn và các mùi lạ từ môi trường bên ngoài xâm nhập vào [15].

Việc bảo quản sữa công thức cũng tương tự như cách bảo quản sữa mẹ, đều cần tuân thủ đúng nhiệt độ, đúng thời gian và đảm bảo dụng cụ luôn sạch sẽ. Nhờ đó, những thành phần quý giá trong sữa như HMO, Nucleotide và lợi khuẩn BB-12 sẽ được giữ nguyên, giúp bé yêu phát triển hệ miễn dịch và tiêu hóa khỏe mạnh trong những năm đầu đời, đặt nền móng vững chắc cho một tương lai khỏe mạnh.

Tỷ lệ nước và bột sữa cần tuân thủ nghiêm ngặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất in trên vỏ hộp [16]. Để pha sữa công thức an toàn và giữ trọn vẹn dưỡng chất thì đầu tiên, bố mẹ cần đảm bảo tiệt trùng tất cả dụng cụ như bình sữa, muỗng lường,... trước khi pha. Tiếp theo, hãy dùng nước đã đun sôi để loại bỏ vi khuẩn, rồi làm nguội nước đến nhiệt độ lý tưởng là khoảng 37°C.

Sau đó, bố mẹ hãy lường sữa bột bằng muỗng chuyên dụng đi kèm trong hộp sữa được gạt ngang cùng với lượng nước theo hướng dẫn của nhãn hàng, tránh pha quá đặc hay quá loãng. Thông thường, một muỗng gạt ngang sữa bột sẽ được pha với 30-60ml nước đã đun sôi và để nguội trước đó.

Cuối cùng, bố mẹ đậy nắp bình sữa và lắc nhẹ nhàng hoặc khuấy đều cho đến khi bột sữa tan hoàn toàn. Tránh lắc quá mạnh vì điều này có thể tạo bọt khí, khiến bé dễ bị đầy hơi khi bú. Trước khi cho bé uống, bạn cần kiểm tra lại nhiệt độ bằng cách nhỏ vài giọt sữa lên cổ tay. Nếu thấy ấm áp vừa phải, tức là sữa đã sẵn sàng để bé yêu thưởng thức.

Để đảm bảo an toàn cho bé yêu của bạn, bố mẹ hãy ưu tiên chọn những bình sữa được làm từ vật liệu an toàn, dễ dàng vệ sinh. Ngoài ra, bình sữa và các dụng cụ cho bé bú là nơi vi khuẩn dễ dàng tích tụ nếu không được vệ sinh đúng cách.

Vào lần đầu tiên khi sử dụng, bố mẹ hãy tiệt trùng bình sữa, nắp và các bộ phận khác bằng nước sôi trong 5 phút. Sau mỗi lần sử dụng, bố mẹ có thể rửa bình sữa và các dụng cụ khác bằng máy rửa chén ở chế độ nước nóng và sấy khô. Trong trường hợp bố mẹ vệ sinh bằng tay, hãy rửa bình sữa bằng xà phòng và nước ấm, sau đó rửa sạch và để khô tự nhiên [7].

Sữa công thức sau khi pha rất dễ bị nhiễm khuẩn từ môi trường, đặc biệt là khi bình sữa không được đậy kín. Vi khuẩn từ khói bụi, từ tay bố mẹ có thể xâm nhập nhanh chóng. Do đó, khi bé uống không hết, bố mẹ nên bỏ phần sữa thừa sau 1 giờ kể từ lúc cho bé uống vì lúc này, vi khuẩn sẽ phát triển rất nhanh [2]. Không nên để bình sữa ở những nơi có nhiệt độ cao, có ánh sáng mặt trời trực tiếp hoặc nơi có nhiều khói bụi, vì nhiệt độ cao và ánh sáng có thể làm phân hủy các chất dinh dưỡng và tạo ra mùi vị lạ [8].

Kết luận:

Tóm lại, quy tắc chung của vấn đề “Sữa công thức hâm 40 độ để được bao lâu” này mà các bố mẹ cần ghi nhớ là: 

+ Sữa đã pha chưa dùng ngay phải bảo quản lạnh và dùng trong vòng 24 giờ [2]. 

+ Không để sữa đã pha ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ [2]. 

+ Khi sữa đã tiếp xúc với miệng bé, bố mẹ chỉ nên sử dụng trong vòng 1 giờ đồng hồ [2].

Phương pháp an toàn nhất vẫn là pha đủ lượng sữa cho trẻ sơ sinh vào mỗi cữ bú và bỏ đi phần sữa thừa mỗi khi bé bú xong. Bên cạnh đó, bố mẹ cũng cần tuân thủ hướng dẫn sử dụng và bảo quản sữa để giúp con yêu có nguồn dinh dưỡng an toàn, chất lượng theo khuyến cáo.

Khuyến cáo nguồn dinh dưỡng tối ưu:

• Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Nếu mẹ không có sữa hoặc không thể cho trẻ bú, mẹ cần chọn các công thức sữa có uy tín, nhất là các công thức có chứng cứ lâm sàng giúp trẻ phát triển tốt trí tuệ, sức khỏe và thể chất.
• Rửa sạch dụng cụ pha và đun sôi với nước trong 5 phút trước khi pha. Cho trẻ ăn bằng cốc, thìa hợp vệ sinh.
• Ngậm vú nhân tạo, bú bình không hợp lý hoặc ăn bổ sung trước 6 tháng tuổi có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của trẻ.
• Khi trẻ bú bình, có thể có nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc pha chế và cho ăn không đúng cách, vì vậy cần theo đúng hướng dẫn.
• Nuôi con bằng sữa ngoài khá tốn kém. Nên chọn sản phẩm có giá cả phù hợp với điều kiện kinh tế.

SIM-C-786-25

--------------

Nguồn tài liệu tham khảo:

[1]: Infant Formula Preparation and Storage: https://www.cdc.gov/infant-toddler-nutrition/formula-feeding/preparation-and-storage.html 

[2]: Prepare and Store Powdered Infant Formula in an Emergency: https://www.cdc.gov/infant-feeding-emergencies-toolkit/php/powdered-infant-formula.html  

[3]: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S030881462501218X 

[4]: https://www.researchgate.net/publication/227924412_Effects_of_storage_temperature_and_water_activity_on_the_survival_of_Bifidobacterium_in_powder_form 

[5]: https://www.infantnutritioncouncil.com/wp-content/uploads/2013/05/preparation-of-infant-formula-and-safety-around-70-degrees.pdf 

[6]: Cronobacter sakazakii: https://www.fda.gov/food/foodborne-pathogens/cronobacter-sakazakii 

[7]: https://www.fda.gov/food/buy-store-serve-safe-food/handling-infant-formula-safely-what-you-need-know 

[8]: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0963996925017661 

[9]: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7355934  

[10] Breastfeeding and the working mother: effect of time and temperature of short-term storage on proteolysis, lipolysis, and bacterial growth in milk: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8632934/ 

[11]: Safely warming up baby formula and breastmilk: https://www.canr.msu.edu/news/safely-warming-up-baby-formula-and-breastmilk 

[12]: How Do You Warm Your Milk or Formula?: https://www.cincinnatichildrens.org/health/b/breastmilk-warming-formula 

[13] https://www.ndsu.edu/agriculture/extension/publications/safe-food-babies-and-children-warming-bottles-safely 

[14]: Preparation and handling of powdered infant formula: a commentary by the ESPGHAN Committee on Nutrition: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15448416/ 

[15]: https://www.cdc.gov/nutrition/emergencies-infant-feeding/downloads/pages/prepare-and-store-powdered-infant-formula-iycf-e-h.pdf 

[16]: Preparing and handling powdered infant formula: https://www.canada.ca/en/health-canada/services/milk-infant-formula/preparing-handling-powdered-infant-formula.html