Lượng sữa cho trẻ sơ sinh bao nhiêu là đủ theo từng độ tuổi?
Nuôi con bằng sữa mẹ hoặc sữa công thức luôn đi kèm với vô vàn những băn khoăn lo lắng, đặc biệt là việc làm sao để biết con bú đủ no. Khi trẻ sơ sinh bú no, sẽ có các dấu hiệu dễ nhận biết như tăng cân đều đặn, số lượng tã ướt nhiều hơn và bé sẽ cảm thấy vui vẻ sau mỗi lần được cho bú [1]. Vậy làm sao để xác định được lượng sữa cho trẻ sơ sinh bao nhiêu là đủ để đảm bảo bé yêu phát triển khỏe mạnh?
Lượng sữa cho trẻ sơ sinh bú mẹ
Lượng sữa cho trẻ sau sinh 24 giờ đầu
Trong khoảng 24 giờ đầu sau sinh, trẻ sơ sinh sẽ bú trung bình từ vài giọt đến khoảng 5ml (1 thìa cà phê) mỗi cữ bú [2].
Bên cạnh đó, việc cho trẻ bú mẹ trong một giờ đầu sau sinh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Báo cáo chỉ ra rằng, những trẻ được bú sữa mẹ trong giờ đầu tiên sau khi sinh có tỉ lệ sống sót cao hơn rất nhiều. Thậm chí, việc cho trẻ bú sau sinh chỉ cần chậm vài giờ cũng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đe dọa tính mạng của trẻ. Đặc biệt, khi tiếp xúc trên da thông qua việc bế cùng với việc trẻ bú sẽ kích thích người mẹ tăng tiết sữa, bao gồm cả sữa non, đây còn được gọi là “vắc xin đầu tiên” của trẻ, rất giàu chất dinh dưỡng và kháng thể [3].
Lượng sữa cho trẻ sơ sinh bú mẹ cho những tuần và tháng đầu tiên [4]
Khi trẻ sơ sinh lớn lên, dạ dày của bé cũng dần phát triển và điều này có nghĩa là bé sẽ dần dần bú được nhiều sữa mẹ hơn trong mỗi lần bú. Trong vài tuần và tháng đầu tiên, khoảng thời gian giữa các cữ bú sẽ bắt đầu dài ra.
Thông thường, hầu hết trẻ sơ sinh bú mẹ hoàn toàn sẽ có các cữ bú cách nhau khoảng 2-4 giờ. Tuy nhiên, một số bé có thể bú thường xuyên hơn, có khi chỉ cách nhau mỗi giờ; hiện tượng này thường được gọi là bú theo cụm (cluster feeding). Ngược lại, có những bé có thể ngủ một giấc dài hơn, khoảng 4 đến 5 giờ mà không bú.
Ban đầu, các bé cần được cho bú từ 2 đến 4 giờ/lần để đảm bảo nhận đủ dinh dưỡng và phát triển. Vì vậy, nếu một số trẻ sơ sinh có thể ngủ quên hoặc không tỏ ra hứng thú với việc bú thì mẹ hãy chủ động đánh thức bé dậy để bú bằng cách thử vỗ nhẹ, xoa nắn, cởi bớt quần áo, hoặc thay tã.
Ngoài ra, tần suất bú của bé có thể thay đổi tùy thuộc vào từng thời điểm trong ngày. Có những cữ bú kéo dài, nhưng cũng có những cữ bú ngắn hơn, và điều này hoàn toàn bình thường. Trẻ sơ sinh thường sẽ tự lấy đủ lượng sữa cần thiết trong mỗi lần bú và sẽ tự động ngừng lại khi đã no. Sau khi bú đủ, bé thường sẽ có vẻ hài lòng và buồn ngủ.
>> Bố mẹ có thể tìm hiểu thêm về: Trẻ bị ọc sữa: Nguyên nhân và hướng xử lý phù hợp
Lượng sữa cho trẻ sơ sinh bú mẹ từ 6-12 tháng tuổi [4]
Khi bé lớn dần và bắt đầu ăn dặm, thời gian cũng như số lần bú mẹ mỗi ngày sẽ thay đổi. Mẹ hãy tiếp tục lắng nghe cơ thể bé, quan sát những dấu hiệu bé đói và cho bú khi bé cần. Cách nuôi dưỡng này thường được gọi là cho bú theo nhu cầu.
Nếu bé có vẻ ít hào hứng khi bú mẹ sau khi bắt đầu ăn dặm, mẹ có thể cho bé bú trước rồi mới cho ăn các loại thức ăn khác. Sữa mẹ vẫn luôn là nguồn dinh dưỡng quan trọng nhất, ngay cả khi bé đã quen dần với các món ăn dặm.
Lượng sữa cho trẻ sơ sinh bú mẹ từ 12-24 tháng tuổi
Số lần bú mẹ mỗi ngày ở trẻ mới biết đi có thể rất khác nhau. Một số bé chỉ muốn bú vào buổi sáng hoặc trước khi đi ngủ, trong khi một số khác vẫn bú mẹ nhiều lần trong ngày như một phần chính trong bữa ăn. Mẹ hãy chú ý quan sát các dấu hiệu đói của con để biết khi nào bé thực sự muốn bú [4].
>> Tìm hiểu thêm:
+ Sữa công thức hâm 40 độ để được bao lâu?
+ Sữa công thức mở nắp để được bao lâu?
+ Sữa công thức pha xong để được bao lâu là an toàn?
+ Cách pha sữa công thức cho trẻ sơ sinh đúng chuẩn
Lượng sữa cho trẻ sơ sinh uống sữa công thức [5]
Theo khuyến cáo dinh dưỡng tối ưu, sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Nếu mẹ không có đủ sữa hoặc không thể cho trẻ bú, mẹ cần chọn các công thức sữa có uy tín, nhất là các công thức có chứng cứ lâm sàng giúp trẻ phát triển tốt trí tuệ, sức khỏe và thể chất.
Số lượng sữa cho trẻ sơ sinh uống sữa công thức mà bố mẹ cần biết để đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ như sau:
+ Tuần đầu sau sinh: Trong tuần đầu tiên sau sinh, trẻ sơ sinh không nên bú quá 1-2 ounce (30-60 ml) cho mỗi cữ.
+ Trong tháng đầu tiên: Lượng bú của trẻ tăng dần và đến khi được khoảng 1 tháng tuổi, trẻ thường bú 90-120 ml mỗi lần, tổng khoảng 900 ml mỗi ngày. Trẻ bú sữa công thức thường có lịch bú đều đặn hơn, khoảng 3-4 giờ mỗi lần, trong khi trẻ bú mẹ có xu hướng bú ít hơn nhưng bú nhiều cữ hơn trong ngày. Nếu trẻ ngủ quá 4-5 giờ trong vài tuần đầu sau sinh và có dấu hiệu bỏ bú, bố mẹ nên đánh thức trẻ dậy để bú.
+ Trên 1 tháng tuổi: Trẻ thường bú được ít nhất 3-4 ounce (khoảng 120 ml) cho mỗi lần với lịch bú khá ổn định, cách nhau 3-4 giờ.
+ Từ 6 tháng tuổi: Trẻ thường sẽ bú khoảng 6-8 ounce (tương đương 180-240 ml) mỗi lần và bú 4-5 cữ trong 24 giờ.
>> Tham khảo thêm:
+ Có nên pha chung sữa mẹ với sữa công thức hay không?
+ Trẻ uống sữa công thức đi ngoài màu xanh rêu có sao không?
+ Nguyên nhân trẻ 2 tuổi quấy khóc đêm và cách khắc phục
+ Nên cho trẻ uống sữa công thức đến mấy tuổi và có những lưu ý gì?
Dấu hiệu lượng sữa cho trẻ sơ sinh phù hợp [1]
Theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), khi lượng sữa cho trẻ sơ sinh được mẹ cung cấp đầy đủ thì bé sẽ có những dấu hiệu sau:
+ Bé bú mẹ thường xuyên, trung bình 8-12 lần mỗi ngày (trong 24 giờ) [1].
+ Khi bú, mẹ có thể thấy và nghe rõ tiếng nuốt của bé [1].
+ Sau khi bú, bé tỏ ra thoải mái, thư giãn hoặc tự ngủ thiếp đi [1].
+ Cân nặng của bé tăng đều đặn. Trẻ sơ sinh có thể giảm cân nhẹ trong tuần đầu, nhưng thường sẽ quay lại mức cân nặng khi sinh vào ngày thứ 10-14 [1].
+ Số lần bé tiểu tiện và đi tiêu đều đặn mỗi ngày [1].
Dấu hiệu gợi ý lượng sữa cho trẻ sơ sinh không đủ [1]
Dưới đây là các dấu hiệu nhận biết khi trẻ sơ sinh không bú đủ sữa mà bố mẹ cần nắm rõ để kịp thời điều chỉnh:
+ Bé bú mẹ ít hơn 8 lần trong vòng 24 giờ trong hầu hết các ngày.
+ Mẹ không thể nhìn hoặc nghe thấy tiếng nuốt rõ ràng của bé khi đang bú.
+ Bé có vẻ khó chịu sau khi bú.
+ Sau ngày thứ 5 sau sinh, cân nặng của bé vẫn tiếp tục giảm thay vì bắt đầu tăng trở lại.
+ Bé dưới 5 ngày tuổi đi ngoài ít hơn 3 lần và số lượng tã ướt ít hơn 6 lần mỗi ngày. Nước tiểu của bé có thể có màu vàng đậm hoặc có mùi nặng.
+ Da của bé có dấu hiệu hơi vàng (vàng da).
>> Đọc thêm:
+ Cách nhận biết trẻ hợp sữa công thức và các lưu ý khi pha sữa
+ Dấu hiệu trẻ không hợp sữa công thức có thể nhận biết ngay
+ Cách xử lý khi trẻ sơ sinh quấy khóc đêm hiệu quả
Lưu ý quan trọng mẹ cần biết khi cho con ăn sữa
Các mẹ bỉm sữa nên lưu tâm và áp dụng những điều dưới đây để đảm bảo nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho con:
+ Tận dụng tối đa dòng sữa non quý giá: Sữa non có hàm lượng protein cao, ít chất béo và đường, đồng thời chứa nhiều tế bào bạch cầu tạo ra kháng thể. Những kháng thể này đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hệ miễn dịch, giúp bảo vệ trẻ khỏi nhiễm trùng. Nhờ đặc tính cô đặc và giàu dinh dưỡng, sữa non mang lại lợi ích lớn cho trẻ dù chỉ với một lượng rất nhỏ [6].
+ Cho bé bú sớm nhất có thể: Hầu hết trẻ sơ sinh đều thức trong khoảng 1 đến 3 giờ sau khi sinh, sau đó ngủ thiếp đi. Và giấc ngủ đầu tiên của bé có thể kéo dài từ 4 đến 12 giờ. Trong thời gian này, rất khó để đánh thức và bé có thể cũng không có hứng thú bú [3].
+ Điều chỉnh lượng sữa theo nhu cầu tăng trưởng: Trong giai đoạn tăng trưởng đột biến, trẻ thường bú nhiều hơn trong mỗi cữ hoặc đòi bú với tần suất dày hơn. Những đợt tăng trưởng này thường xuất hiện khi trẻ được khoảng 2-3 tuần tuổi, do đó mẹ nên cho bé bú ngay khi nhận thấy các dấu hiệu đói sớm của trẻ, thay vì chỉ dựa vào thời gian giữa các cữ bú [7].
+ Tránh cho bé bú quá no: Khi bé bú quá no, tình trạng trào ngược có thể trở nên nặng hơn và sẽ khiến bé khó chịu. Trong trường hợp trẻ nôn trớ nhiều hoặc có dấu hiệu trào ngược, bố mẹ nên giảm bớt lượng sữa mỗi lần cho bé bú để giúp bé tiêu hóa dễ dàng hơn [8].
+ Không cần quá lo lắng về hiện tượng sụt cân của bé: Trong khoảng 2 - 4 ngày đầu sau sinh, trẻ sơ sinh thường có hiện tượng sụt cân và sẽ tăng lại vào ngày thứ 10 - 14 [9].
>> Tham khảo:
+ Trẻ 2 tuổi hay bị nôn trớ ba mẹ phải xử lý như thế nào?
+ Trẻ quấy khóc không rõ nguyên nhân thì nên làm gì?
+ Khi nào là thời điểm tối ưu để bổ sung DHA cho bé?
+ Cách đổi sữa cho bé đúng cách, nhanh thích nghi
Kết luận:
Khi theo dõi lượng sữa cho trẻ sơ sinh theo từng độ tuổi, bố mẹ cần quan sát từ các dấu hiệu lúc bé bú cho đến sự phát triển về cân nặng của con để từ đó, điều chỉnh lượng sữa cho phù hợp. Một em bé phát triển tốt, tăng cân đều và vui vẻ là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy con bạn đã nhận đủ dinh dưỡng.
Ngoài ra, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng quan trọng đối với trẻ nhỏ, đặc biệt là các bé sinh mổ có nguy cơ hệ miễn dịch kém hơn bé sinh thường. Nếu mẹ không có đủ sữa cho con bú, bố mẹ cần lựa chọn các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng có chứa các thành phần quý giá có trong sữa mẹ như: HMO (Human Milk Oligosaccharides) giúp hỗ trợ khôi phục hệ vi sinh đường ruột [10], Nucleotide giúp tăng cường sản xuất kháng thể [11] và lợi khuẩn BB-12 để giúp giúp ức chế hại khuẩn, cân bằng hệ vi sinh đường ruột [12].
Khuyến cáo dinh dưỡng tối ưu:
+ Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Nếu mẹ không có sữa hoặc không thể cho trẻ bú, mẹ cần chọn các công thức sữa có uy tín, nhất là các công thức có chứng cứ lâm sàng giúp trẻ phát triển tốt trí tuệ, sức khỏe và thể chất.
+ Rửa sạch dụng cụ pha và đun sôi với nước trong 5 phút trước khi pha. Cho trẻ ăn bằng cốc, thìa hợp vệ sinh.
+ Ngậm vú nhân tạo, bú bình không hợp lý hoặc ăn bổ sung trước 6 tháng tuổi có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của trẻ.
+ Khi trẻ bú bình, có thể có nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc pha chế và cho ăn không đúng cách, vì vậy cần theo đúng hướng dẫn.
+ Khi cần dùng sữa công thức, nên lựa chọn các sản phẩm của thương hiệu uy tín, có hiệu quả được chứng minh hỗ trợ trẻ tăng trưởng và phát triển.
SIM-C-911-25
----------------------------
Nguồn tham khảo:
[1]: Newborn Breastfeeding Basics: https://www.cdc.gov/infant-toddler-nutrition/breastfeeding/newborn-basics.html
[2]: How much breast milk to express: https://www2.hse.ie/babies-children/breastfeeding/expressing-pumping/how-much-breast-milk-express/
[4]: How Much and How Often to Breastfeed: https://www.cdc.gov/infant-toddler-nutrition/breastfeeding/how-much-and-how-often.html
[5]: Amount and Schedule of Baby Formula Feedings: https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/formula-feeding/Pages/amount-and-schedule-of-formula-feedings.aspx
[6]: Colostrum: https://my.clevelandclinic.org/health/body/22434-colostrum
[8]: https://www.nationwidechildrens.org/conditions/gastroesophageal-reflux-disease-gerd-in-infants
[9]: Systematic Review of Expected Weight Changes After Birth for Full-Term, Breastfed Newborns: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31610141/
[10]: Yu et al. (2013); Thomson et al. (2018).
[11]: Pickering et al. (1998), sau 6 tháng tiêm phòng vắc xin HiB
[12]: Jungersen et al. (2014).
