Có nên pha chung sữa mẹ với sữa công thức hay không?
Sữa mẹ có vô vàn lợi ích không thể thay thế, nhưng đôi khi vì mẹ không có sữa hoặc không đủ sữa cho trẻ bú mà phải lựa chọn giải pháp sử dụng sữa công thức cho bé. Lúc này, mẹ thường băn khoăn về việc: Có thể luân phiên thay đổi sữa mẹ với sữa công thức trong các cữ ăn của bé không hay có nên pha chung sữa mẹ với sữa công thức không?
Có nên pha sữa mẹ với sữa công thức?
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị, trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, bởi sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng không thể thay thế [1]. Tuy nhiên, trong thực tế, có những tình huống mẹ không thể đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng cho bé (ví dụ: sữa mẹ không đủ, do hoàn cảnh mẹ phải ở xa bé,…). Với những trường hợp này, nhiều cha mẹ thường băn khoăn không biết có nên pha chung sữa mẹ với sữa công thức hay không, thì câu trả lời là KHÔNG NÊN [2].
Vì sao không nên cho bé uống hỗn hợp sữa mẹ pha với sữa công thức?
Không nên cho bé uống hỗn hợp sữa mẹ và sữa công thức vì:
+ Làm giảm khả năng hấp thu các dưỡng chất: Việc pha trộn sữa công thức với sữa mẹ trong cùng một bình có thể làm giảm khả năng hấp thu protein và khả năng giữ lại các khoáng chất như canxi, phốt pho và kẽm. Vì vậy, bố mẹ nên cho trẻ bú xen kẽ các cữ ăn bằng sữa mẹ hoặc sữa công thức thay vì trộn chung chúng với nhau trong cùng một bình [3].
+ Sữa công thức và sữa mẹ có quy tắc bảo quản khác nhau: Sữa công thức sau khi pha xong chỉ có thể để ở nhiệt độ phòng trong vòng 2 giờ hoặc sử dụng được 24 giờ nếu được bảo quản trong tủ lạnh [4]. Với sữa mẹ, khi để ở nhiệt độ phòng thì nên sử dụng trong tối đa 4 giờ, còn nếu bảo quản lạnh thì thời gian sử dụng là tối đa 4 ngày [5]. Do đó, nếu bạn trộn sữa mẹ chung với sữa công thức và bé không dùng hết, phần sữa thừa phải bỏ đi, dẫn đến sự lãng phí không cần thiết [2].
+ Pha sữa công thức vào sữa mẹ có thể làm giảm một số thành phần bảo vệ thiết yếu có trong sữa mẹ: Một nghiên cứu cho thấy khi trộn sữa công thức có nguồn gốc từ sữa bò với sữa mẹ trước khi cho bé bú, hoạt động của enzyme lysozyme - chất có tác dụng kháng khuẩn - giảm đáng kể từ 41-74%. Điều này tạo điều kiện thuận lợi vi khuẩn có hại như E.coli chủng 04 và 06 phát triển nhanh hơn trong sữa [6].
>> Xem thêm:
+ Sữa công thức hâm 40 độ để được bao lâu?
+ Sữa công thức mở nắp để được bao lâu?
+ Sữa công thức pha xong để được bao lâu là an toàn?
+ Cách đổi sữa cho bé đúng cách, nhanh thích nghi
Khi nào nên kết hợp xen kẽ sữa mẹ với sữa công thức?
Mặc dù được khuyến nghị là nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu [1], nhưng trên thực tế, nhiều mẹ có thể kết hợp xen kẽ sữa mẹ và sữa công thức trong các cữ bú ở một số trường hợp sau:
1. Nguồn sữa mẹ không đủ
Nếu mẹ cảm thấy lượng sữa không đáp ứng được nhu cầu bú của bé, mẹ có thể thử các cách giúp tăng tiết sữa tự nhiên như uống đủ nước, ăn uống đầy đủ dưỡng chất và duy trì lịch hút sữa đều đặn [7].
Tuy nhiên, nếu như mẹ đã cố gắng hết sức nhưng nguồn sữa vẫn không đủ để đáp ứng nhu cầu của trẻ thì có thể bổ sung thêm các cữ sữa công thức.
2. Mẹ cần thời gian ngủ và nghỉ ngơi để hồi phục sức khỏe
Sau sinh, người mẹ cần có đủ thời gian để phục hồi sức khỏe và tinh thần. Việc dùng sữa công thức vào cữ bú buổi tối sẽ giúp bé no lâu hơn, ngủ ngon và sâu giấc hơn. Khi đó, mẹ có thể linh hoạt nhờ người thân hỗ trợ pha sữa cho con và cho bé bú, nhờ vậy mà mẹ không phải thức đêm liên tục và có nhiều thời gian để nghỉ ngơi hơn [7].
>> Đọc thêm:
+ Lượng sữa cho trẻ sơ sinh bao nhiêu là đủ theo từng độ tuổi?
+ Nguyên nhân trẻ 2 tuổi quấy khóc đêm và cách khắc phục
+ Cách xử lý khi trẻ sơ sinh quấy khóc đêm hiệu quả
+ Trẻ quấy khóc không rõ nguyên nhân thì nên làm gì?
3. Do hoàn cảnh mẹ phải xa bé
Nếu không thể vừa đi làm vừa duy trì việc hút sữa thường xuyên thì mẹ có thể cân nhắc nuôi con bằng cả sữa mẹ và sữa công thức. Ví dụ: Mẹ cho bé bú trực tiếp vào buổi sáng và buổi tối, còn người chăm sóc sẽ cho bé uống sữa công thức vào ban ngày [7].
Dấu hiệu gợi ý cho thấy bé chưa nhận đủ nguồn dinh dưỡng từ sữa mẹ
Bố mẹ cần theo dõi các dấu hiệu gợi ý dưới đây để biết khi nào bé không nhận đủ dinh dưỡng cần thiết để kịp thời bổ sung sữa công thức hoặc các nguồn dinh dưỡng khác:
+ Tăng cân chậm hoặc không đạt chuẩn: Phần lớn trẻ sơ sinh đều sụt cân nhẹ so với cân nặng lúc chào đời. Thông thường, trẻ sẽ lấy lại cân nặng ban đầu trong khoảng 10-14 ngày. Sau đó, trẻ tiếp tục tăng cân đều đặn, trung bình khoảng 150-200 gram mỗi tuần, dù tốc độ tăng có thể dao động tùy từng giai đoạn. Khi nhận thấy cân nặng của trẻ tăng chậm hoặc có dấu hiệu bất thường, bố mẹ nên trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn và hỗ trợ phù hợp [8].
+ Số lượng tã ướt ít hơn 6 lần/24 giờ: Sau tuần đầu sau sinh, trẻ thường được kỳ vọng đi ngoài khoảng 6-8 lần trong mỗi 24 giờ với lượng phân đủ nhiều, có thể che phủ một đồng xu đường kính khoảng 2,5 cm (1 inch). Nếu khi thay tã mẹ không thấy tình trạng này, bố mẹ nên sớm liên hệ với bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được tư vấn và đánh giá kịp thời [8].
+ Thèm bú liên tục và không có biểu hiện “no” sau khi bú: Nếu sau khi bú mẹ xong, bé vẫn quấy khóc hoặc có các biểu hiện của sự đói (như vặn mình, quay đầu tìm vú, mút tay) thì rất có thể lượng sữa mẹ mà bé nhận được chưa đủ để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng đang tăng lên của bé [9].
+ Bé nằm li bì hoặc ngủ lâu hơn bình thường: Đây là dấu hiệu cần đặc biệt chú ý, nhất là với trẻ sơ sinh (dưới 1 tháng tuổi). Vì còn nhỏ, trẻ sơ sinh cần bú sau mỗi 2-4 giờ để đảm bảo năng lượng. Việc bé ngủ kéo dài hoặc tỏ ra mệt mỏi có thể là dấu hiệu không bú đủ sữa [9].
+ Thời gian bú quá ngắn hoặc quá dài: Nếu bé không nhận đủ lượng sữa cần thiết, bé có thể ngừng bú chỉ sau vài phút vì cảm thấy mệt và chán nản. Ngược lại, cũng có trường hợp bé cố gắng bú liên tục hơn một giờ nhưng vẫn chưa thấy no, do nguồn sữa không đáp ứng đủ nhu cầu của bé [9].
>> Đọc thêm:
+ Cách nhận biết trẻ hợp sữa công thức và các lưu ý khi pha sữa
+ Dấu hiệu trẻ không hợp sữa công thức có thể nhận biết ngay
+ Trẻ uống sữa công thức đi ngoài màu xanh rêu có sao không?
+ Trẻ bị ọc sữa: Nguyên nhân và hướng xử lý phù hợp
Kết luận:
Với thắc mắc “Có nên pha chung sữa mẹ với sữa công thức hay không?” thì câu trả lời là không nên. Việc cho bé bú luân phiên sữa mẹ và sữa công thức trong các cữ riêng biệt là phương pháp tối ưu và an toàn, vừa đảm bảo bé nhận được tối đa dưỡng chất từ sữa mẹ, vừa tránh được nguy cơ lãng phí và làm mất cân bằng dinh dưỡng.
Hiện nay, nhiều dòng sữa công thức có chứa các dưỡng chất quý giá như:
+ 5HMOs giúp trung hòa độc tố mầm bệnh [10]
+ Nucleotides hỗ trợ tăng cường sản xuất kháng thể [11]
+ Lợi khuẩn BB-12® giảm hại khuẩn, tăng lợi khuẩn [12]
Vì vậy, khi bé cần bổ sung sữa ngoài, bố mẹ nên ưu tiên lựa chọn các dòng sản phẩm sữa công thức này để giúp bé yêu luôn được bảo vệ và phát triển khỏe mạnh.
SIM-C-904-25
--------------------------
Nguồn tham khảo:
[1]: Exclusively breastfeed for 6 months: https://www.emro.who.int/nutrition/breastfeeding/exclusively-breastfeed-for-6-months.html
[2]: https://www.lllc.ca/should-you-mix-human-milk-formula
[3]: Schanler, R. J. (2007) Human milk supplementation for preterm infants, Acta Paediatrica Volume 94, Issue s449 (accessed 04.16.2019): https://doi.org/10.1111/j.1651-2227.2005.tb02157.x
[5]: https://www.cdc.gov/breastfeeding/breast-milk-preparation-and-storage/handling-breastmilk.html
[6]: Quan, R., Yang, C., Rubinstein, S., Lewiston, N. J., Stevenson, D. K., & Kerner, J. A., Jr (1994). The effect of nutritional additives on anti-infective factors in human milk. Clinical pediatrics, 33(6), 325–328. https://doi.org/10.1177/000992289403300602
[7]: https://www.healthline.com/health/baby/can-you-mix-breast-milk-and-formula
[8]: Low Milk Production? How to know, and what to do about it: https://www.lllc.ca/low-milk-production
[9]: https://www.healthpartners.com/blog/how-do-i-know-my-baby-is-getting-enough-breastmilk/
[10] Kijner et al. (2022)
[11] Pickering et al. (1998), sau 6 tháng tiêm phòng vắc xin HiB
[12] Jungersen et al. (2014)
