Lactose là gì trong sữa và tại sao thành phần này lại quan trọng và thường được nhắc tới khi chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ nhỏ? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây để giúp bố mẹ hiểu rõ hơn về vai trò của lactose và cách xử lý khi trẻ gặp tình trạng bất dung nạp lactose nhé!

Lactose là gì trong sữa? [1]

Lactose là loại đường chính có trong sữa động vật và các sản phẩm từ sữa. Đối với trẻ nhỏ, lactose là nguồn cung cấp đường glucose cho não bộ và cơ thể hoạt động, hỗ trợ làm mềm phân và giúp tạo môi trường thuận lợi cho các lợi khuẩn như Bifidus và Lactobacillus phát triển. Từ đó, trẻ sẽ có hệ miễn dịch và tiêu hóa khỏe mạnh hơn.

Lactose là loại đường chính có trong sữa động vật và các sản phẩm từ sữaLactose là loại đường chính có trong sữa động vật và các sản phẩm từ sữa

>> Tham khảo thêm:

+ Khi nào là thời điểm tối ưu để bổ sung DHA cho bé?

+ HMO là gì? Vai trò của các loại HMO quan trọng

+ 2’-FL HMO là gì? “Đại dưỡng chất” cho trẻ mà mẹ không nên bỏ qua

Tác dụng của đường lactose là gì?

Lactose là một loại đường đôi (disaccharide), được tạo thành từ hai đường đơn (monosaccharide). Lactose là thành phần tự nhiên có trong sữa mẹ, mang lại nhiều lợi ích vượt trội cho sức khỏe như:

+ Tăng cường hấp thu khoáng chất: Giúp cơ thể hấp thu hiệu quả các khoáng chất thiết yếu như canxi, magie và kẽm - những dưỡng chất quan trọng cho sự phát triển của xương [2].

+ Ổn định đường huyết: Lactose có chỉ số đường huyết (GI) thấp hơn so với các loại đường đơn khác, từ đó giúp duy trì cảm giác no lâu hơn và tránh tình trạng đường huyết tăng giảm đột ngột [2].

+ Hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột: Lactose đóng vai trò như một chất xơ hòa tan (prebiotic), tạo môi trường lý tưởng cho các lợi khuẩn phát triển mạnh mẽ trong ruột [2].

+ Củng cố miễn dịch: Lactose giúp tăng cường khả năng hoạt động của hệ thống miễn dịch tự nhiên trong cơ thể [2].

+ Ít gây sâu răng: Lactose là loại đường ít gây sâu răng nhất trong số các loại đường có thể lên men [3].

Đường lactose mang lại nhiều lợi ích vượt trội cho sức khỏe của béĐường lactose mang lại nhiều lợi ích vượt trội cho sức khỏe của bé

>> Xem thêm:

+ Lợi khuẩn BB-12 là gì? Tác dụng của BB-12 đối với cơ thể

+ Nucleotide là gì? Nucleotide đóng vai trò gì trong sữa bột cho bé?

+ Probiotics là gì? Lợi ích và thời điểm nên dùng probiotics

Các tình trạng liên quan đến lactose

Hội chứng kém hấp thu lactose [4]

Hội chứng kém hấp thu lactose là tình trạng kém tiêu hóa lactose, xảy ra do việc suy giảm hoạt động của enzyme lactase. Ngoài ra, tình trạng kém hấp thu lactose còn có thể xuất hiện thứ phát sau các bệnh lý như: sự phát triển quá mức của vi khuẩn tại ruột non, viêm nhiễm đường ruột (ví dụ như bệnh giardia), hoặc tổn thương niêm mạc ruột do bệnh Celiac, bệnh viêm ruột, tác dụng phụ của thuốc, hội chứng ruột ngắn hoặc viêm ruột do xạ trị, những bệnh lý dẫn đến suy giảm khả năng hấp thu hoặc làm giảm mức độ biểu hiện của men lactase tại ruột non.

Hội chứng bất dung nạp lactose [1]

Hội chứng trẻ bất dung nạp lactose là tình trạng cơ thể trẻ không thể tiêu hóa và hấp thu đường lactose. Khi đường lactose bị dư thừa sẽ được chuyển thành acid lactic nên nếu trẻ bị chứng bất dung nạp lactose uống sữa có chứa loại đường này sẽ gặp các dấu hiệu như: chướng bụng, sôi bụng, tiêu chảy, đi ngoài có mùi chua và hăm đỏ vùng da quanh hậu môn. Tùy thuộc vào lượng sữa chứa lactose mà bé uống nhiều hay ít mà mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng sẽ khác nhau.

Hội chứng bất dung nạp lactose là tình trạng cơ thể trẻ không thể tiêu hóa và hấp thu đường lactoseHội chứng bất dung nạp lactose là tình trạng cơ thể trẻ không thể tiêu hóa và hấp thu đường lactose

Nguyên nhân dẫn đến chứng không dung nạp lactose [1]

Có 3 nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ bất dung nạp lactose gồm:

+ Nguyên nhân nguyên phát: Đây là tình trạng thường gặp do thiếu lactase tương đối, xuất hiện ở trẻ em ở những độ tuổi hoặc chủng tộc khác nhau.

+ Nguyên nhân thứ phát: Khi ruột non bị tổn thương sau viêm dạ dày ruột do Rotavirus gây ra, trẻ có thể bị bất dung nạp lactose tạm thời, và tình trạng này có thể hồi phục khi bệnh viêm dạ dày ruột đã khỏi. Ngoài ra, khi trẻ bị tiêu chảy kéo dài làm cho niêm mạc ruột tổn thương, không sản xuất đủ men lactase nên cơ thể không hấp thu được lactose, từ đó gây ra triệu chứng bất dung nạp lactose.

+ Nguyên nhân bẩm sinh: Hiện tượng này khá hiếm gặp, thường có biểu hiện ngay sau khi trẻ chào đời do bị rối loạn nhiễm sắc thể khiến cơ thể không thể sản xuất đủ enzyme lactase.

Sự khác biệt giữa dị ứng sữa với chứng bất dung nạp lactose là gì? [5]

Chứng không dung nạp lactose không giống với dị ứng sữa.

Dị ứng sữa là khi hệ miễn dịch của trẻ phản ứng với các protein trong sữa bò hoặc các sản phẩm từ sữa và gây ra phản ứng dị ứng. Các triệu chứng có thể từ nhẹ đến nặng hay thậm chí là có thể đe dọa đến tính mạng.

Chứng không dung nạp lactose không liên quan đến hệ miễn dịch. Trẻ bị không dung nạp lactose thường không thể tiêu hóa được các loại sữa và thực phẩm làm từ sữa do thiếu enzyme lactase. Mặc dù chứng không dung nạp lactose có thể gây khó chịu, nhưng không gây nguy hiểm đến tính mạng.

>> Tham khảo thêm:

+ Dị ứng đạm sữa bò là gì? Cách nhận biết và xử lý phù hợp

+ Nhận biết dấu hiệu trẻ bị dị ứng sữa công thức và hướng xử lý

+ Cách nhận biết trẻ hợp sữa công thức và các lưu ý khi pha sữa

Nên làm gì khi trẻ gặp tình trạng không dung nạp lactose?

Khi trẻ gặp tình trạng không dung nạp lactose, bố mẹ cần [1]:

+ Đối với trẻ còn đang bú sữa mẹ: Mẹ vẫn nên tiếp tục cho trẻ bú ngay cả khi trẻ bị tiêu chảy. Sữa mẹ vẫn là nguồn thức ăn phù hợp cho trẻ không dung nạp lactose, vì lactose trong sữa mẹ vẫn có thể được hệ tiêu hóa hấp thu ngay cả khi trẻ bị thiếu men lactase tại ruột. Nếu mẹ kiêng hay giảm lượng sữa có thể làm tăng nguy cơ tiêu chảy kéo dài và suy dinh dưỡng ở trẻ.

+ Đối với trường hợp trẻ bị tiêu chảy do không dung nạp lactose: Bố mẹ nên loại trừ các thực phẩm có chứa lactose và sử dụng sữa đặc trị không chứa lactose (còn gọi là sữa lactofree) cho đến khi trẻ hết tiêu chảy. Sau khoảng 1 - 2 tuần, khi niêm mạc ruột hồi phục và men lactase được sản xuất đầy đủ trở lại, mẹ có thể cho trẻ ăn lại chế độ ăn trước đó.

+ Đối với trẻ bị tiêu chảy do các nguyên nhân khác: Bố mẹ có thể vẫn tiếp tục sử dụng sữa lactofree cùng với các loại thức ăn phù hợp với độ tuổi để giúp làm giảm nhanh tình trạng tiêu chảy của trẻ mà vẫn đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất để trẻ nhanh chóng phục hồi sức khỏe.

Ngoài ra, khi trẻ bị tiêu chảy, bố mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Việc nhập viện muộn là một trong những lý do có thể khiến trẻ mắc chứng không dung nạp lactose thứ phát. Tuy nhiên, khi trẻ đã bị không dung nạp lactose, việc xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp và lựa chọn loại sữa hợp lý sẽ giúp trẻ có điều kiện phục hồi tốt hơn.

Mẹ có thể cho bé uống sữa không chứa lactoseMẹ có thể cho bé uống sữa không chứa lactose
Mẹ có thể cho bé uống sữa không chứa lactose

>> Đọc thêm:

+ Một số cách cai sữa cho bé mà mẹ có thể tham khảo

+ Các loại thực phẩm giàu protein tốt cho sức khỏe của bé

+ Chất béo MCT là gì? Tác dụng và lưu ý khi bổ sung MCT cho trẻ

Kết luận:

Sau khi nắm rõ được “lactose là gì” cùng những tác động tích cực đối với sức khỏe của trẻ giúp phụ huynh yên tâm hơn trong việc xây dựng thực đơn hằng ngày. Riêng các trẻ gặp tình trạng bất dung nạp lactose thì bố mẹ cần phải hết sức lưu ý.

Nếu bé gặp khó khăn khi tiêu hóa đường lactose, mẹ có thể tham khảo các dòng sữa đặc trị với công thức chứa hàm lượng lactose rất thấp cùng hệ dưỡng chất dễ hấp thu, để giúp hỗ trợ làm dịu hệ tiêu hóa, giúp bé phát triển khỏe mạnh mỗi ngày.

SIM-C-412-26

---------------------------------

Nguồn tham khảo:

[1]: Tại sao có trẻ cứ uống sữa là tiêu chảy: https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/tai-sao-co-tre-cu-uong-sua-la-tieu-chay-67e7c949c862b932c34afe6a 

[2]: How Lactose Fits Into (and Complicates) Your Diet: https://health.clevelandclinic.org/what-is-lactose 

[3]: The Importance of Lactose in the Human Diet: Outcomes of a Mexican Consensus Meeting: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6893676/ 

[4]: Lactose malabsorption and intolerance: pathogenesis, diagnosis and treatment: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1177/2050640613484463 

[5]: https://www.cacfp.org/2024/09/10/lactose-intolerance-and-milk-allergies/