Trẻ sinh non, nhẹ cân là những đứa trẻ được sinh sớm trước 37 tuần tuổi thai, có cân nặng dưới 2500g (1). Sinh non là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em dưới 5 tuổi (2). Tuy nhiên, nhờ những tiến bộ của y học, trẻ sinh non, nhẹ cân có tỷ lệ sống được cải thiện đáng kể, cũng như có cơ hội tăng trưởng, phát triển bình thường như trẻ đủ tháng (1).

 

Bài viết này sẽ cung cấp cho các bậc cha mẹ một số thông tin về chiến lược dinh dưỡng cho trẻ sinh non nhằm giúp trẻ sinh non bắt kịp đà tăng trưởng, phát triển.

 

Dinh dưỡng cho trẻ sinh non:

Mỗi trẻ là một cá thể riêng biệt, chuyên gia y tế sẽ xác định lượng dinh dưỡng cho trẻ sinh non sau khi đánh giá tình trạng và sức khỏe của trẻ như tuổi thai, cân nặng, tuổi hiệu chỉnh, tốc độ tăng trưởng sau sinh và bệnh lý đi kèm... Dưới đây là một số nguồn dinh dưỡng dành cho trẻ sinh non.

Sữa mẹ: Là nguồn dinh dưỡng tốt nhất và phù hợp nhất cho cả trẻ đủ tháng và trẻ sinh non (3).

- Sữa mẹ chứa nhiều dưỡng chất giúp trẻ tăng khả năng đề kháng, bảo vệ chống lại các mầm bệnh (3).

- Trong trường hợp cần thiết, giúp trẻ sinh non bắt kịp đà tăng trưởng, tùy theo cân nặng và ngày tuổi của bé, trong chuyên gia y tế có thể chỉ định pha thêm gói sữa mẹ tăng cường (Human Milk Fortifiers) hoặc công thức chuyên biệt cho trẻ sinh non đạt cân nặng 3,500g (1).

 

Sữa công thức cho trẻ sinh non nhẹ cân: 

Nếu mẹ không đủ hoặc không có sữa mẹ, chuyên gia y tế sẽ chỉ định cho trẻ sinh non dùng công thức phù hợp cho trẻ sinh non phù hợp. Sữa dành cho trẻ non tháng có năng lượng và đạm cao cùng với tỉ lệ các vitamin, khoáng chất và các chất phù hợp cho để giúp trẻ bắt kịp tăng trưởng. Sữa công thức cho trẻ sinh non có năng lượng cao như 24 kcal/oz hoặc 22 kcal/oz (1).

 

Khuyến nghị của các tổ chức y tế về can thiệp dinh dưỡng dành cho trẻ sinh non nhẹ cân: 

- Hội Nghị Tiêu hóa Gan Mật Dinh dưỡng Nhi Châu Âu (ESPGHAN) khuyến nghị sử dụng các sản phẩm tăng cường đa thành phần bên cạnh sữa mẹ để thúc đẩy tăng trưởng (4).

- Hội nhi khoa Việt Nam khuyến nghị dùng sữa mẹ tăng cường hay sữa công thức cho trẻ non tháng 24kcal/oz cho tới khi trẻ đạt 3500g. Sau đó chuyển sang sữa mẹ tăng cường hay sữa công thức cho trẻ non tháng loại 22kcal/oz cho tới khi trẻ đạt ít nhất 9 tháng tuổi (tuổi hiệu chỉnh) (1). 

 

Theo dõi tăng trưởng của trẻ (1,5)

Biểu đồ tăng trưởng của trẻ sinh non 

Cân nặng, chiều cao và chu vi vòng đầu của mỗi trẻ sinh non sẽ khác nhau tùy thuộc vào tuổi thai và sức khỏe tổng thể của trẻ sau sinh.

Biểu đồ tăng trưởng Fenton được sử dụng để đánh giá các mốc phát triển của trẻ sinh non. Trẻ sinh non phát triển khỏe mạnh sẽ cho thấy sự tăng trưởng rõ rệt về cân nặng, chiều cao và chu vi vòng đầu (tham khảo bảng bên dưới dành cho bé trai hoặc bé gái).

 

Biểu đồ tăng trưởng của bé gái sinh non (5)

Biểu đồ tăng trưởng của bé trai sinh non (5)

SIM-C-776-25

Tài liệu tham khảo

 

1. Hội Nhi Khoa Việt Nam 2013 https://hoinhikhoavietnam.org.vn/tap-chi-nhi-khoa-tap-6-so-2-2013-bai-1.html  

 

2. UNICEF Việt Nam. (2022, November 17). Ngày Thế giới vì Trẻ sinh non 2022 – Nâng cao nhận thức về sức khỏe mẹ và bé sau sinh. UNICEF. https://www.unicef.org/vietnam/vi/thông-cáo-báo-chí/ngày-thế-giới-vì-trẻ-sinh-non-2022-nâng-cao-nhận-thức-về-sức-khỏe-mẹ-và-bé-sau

 

3. Arslanoglu, S., Boquien, C.-Y., King, C., Lamireau, D., Tonetto, P., Barnett, D., Bertino, E., Gayà, A., Gebauer, C., Grovslien, A., Moro, G. E., Weaver, G., Wesolowska, A. M., & Picaud, J.-C. (2019). Fortification of human milk for preterm infants: Update and recommendations of the European Milk Bank Association (EMBA) Working Group on Human Milk Fortification. Frontiers in Pediatrics, 7, 76. https://doi.org/10.3389/fped.2019.00076

 

4. Agostoni et al JPGN 2010;50: 85–91 (ESPHGAN 2010)

 

5. https://www.ucalgary.ca/resource/preterm-growth-chart/preterm-growth-chart